3-Përse lindi desidenca shqiptare?

 

 

 

Artikulli i Ardian Klosit (botuar në fillimet e Rilindjes Demokratike) vetëm sa hoqi petën e parë të lakrorit 45 vjeçar. Heqja e lirisë dhe ekzekutimi i folkloristëve dhe romancierëve më kombëtarë të popullit shqiptar treguan qysh në atë kohë se krahas të ardhmes “komuniste” PKSh do të kishte si bashkëudhëtare edhe të tashmen antikombëtare. Duket pak si paradoksale dhe i pamundur ky veprim, por ka qënë pikërisht kështu. Autori i parë mbi desidencën shqiptare përmëndi vetëm emrat e atyre që kishin punuar në lëmin e letërsisë kombëtare. Ne kemi mundësi t’i tregojmë lexuesit për raste shumë më flagrante ku del në pah si dhe pse lindi desidenca shqiptare në vitet e para të çlirimit, i cili mund të ketë qënë i tillë nga ana kombëtare (jo plotësisht), por aspak shoqërore.

Nuk duam të përcaktojmë kush ishin shkaktarët dhe përse e bënë këtë krim, por duam të tregojmë se kush ishin disa nga këta njerëz që muarën mbi vete mbrojtjen e popullit shqiptar dhe u sakrifikuan pikërisht për këtë mbrojtje.

Në mars të vitit 1941 prifti italisn Fulvio Cordiniano botoi në “Revista d’Albania” artikullin: “L’Albania nella Storia e nella Vita ossia Visione panoramica di un piccolo mondo primitivo” (Shqipëria në histori e në jetë ose shikim panoramik i një bote të vogël primitive). Artikullin e përshkruajnë dy linja: së pari, shqiptarët e sotëm janë një popullsi e ardhur në një gjëndje tepër primitive dhe të paciviluzuar; së dyti, shqiptarët e sotëm nuk janë pasardhës të shqiptarëve të kohës së Skëndërbeut. Si rrjedhim pushtimi fashist në Shqipëri do të kishte dy të mira në këtë vënd: së pari do të qytetëronte këta banorë primitivë dhe, së dyti, do t’i kthente Shqipërinë banorëve të vet autoktonë, që ndodheshin në Itali qysh në kohën mbas vdekjes së Skëndërbeut. Nuk është e vështirë të kuptohet as sot që ky artikull ka qënë pjesë e propogandës fashiste për të justifikuar pushtimin e 7 prillit 1939.

Si përgjigje të këtij artikulli lindi lëvizja intelektuale antikordiniano, që na është mbajtur e fshehtë deri më sot, si shumë e shumë ndodhi të tjera. Arësyeja e kësaj të fundit ishte e thjeshtë përse ndodhi kështu: në këtë lëvizje intelektuale merrte pjesë, përveç shtresës së mësonjësve patriotë edhe kleri katolik, i cili u akuzua pas 1944-ës si pjesa më antikombëtare e popullit tonë, që në fakt ka qënë qëndra kombëtare e lëvizjeve shoqërore për çlirim kombëtar në një masë të tillë sa duhet pranuar pa frikë se ekzistenca e gjuhës dhe e kombit tonë duhet t’i dedikohet maksimalisht edhe këtij kleri (këtu nuk ka rëndësi forma fetare, por ekzistenca e elementit njeri). Fill mbas publikimit të artikullit të italianit u shkruan një sërë artikujsh kundra tij dhe përfundimisht inteligjenca shqiptare e tyre kohërave, nën hundën e pushtuesit fashist, mori përsipër mbrojtjen e popullit shqiptar. Ne muarëm për bazë dy artikuj kryesorë të aska kohe ku del në pah si dhe pse lindi desidenca shqiptare.

I pari për nga rëndësia, pasi tregon si lindi desidenca, është artikulli i Nikë Barcolla-s, pas të cilit fshihej kleriku Dom Nikollë Mazreku. I ashpër në fillimin e tij, prifti shqiptar merr përsipër mbrojtjen e kombit tonë nën titullin “Skandali “Cordiniano” dhe mprojtja e kombit shqiptar” e cila fillon me sentencën aristoteliane: “…..mos me u idhnue kur lupet, asht marri”; dhe përfundon me vargjet e të madhit Fishtë:

 

Jo po as desht djalli Shqipni

Jo po as desht hasmi shqiptarë

Qe pra sot po ka Shqipni

Qe pra sot po ka shqiptarë

 

Po ku asht autori i kësaj mbrojtjeje, të cilën do ta kishte për nder ta bënte çdo intelektual dhe shqiptar i ndershëm në ndjenjat kombëtare? Pas 1944-ës prifti Dom Nikollë Mazreku arrestohet, akuzohet për agjitacion e propogandë, akuzohet për veprimtari antikombëtare dhe burgoset (u lirua vetëm më 1989). A nuk kemi ne të drejtë të themi se desidenca shqiptare lindi si rezultat i ndeshjes së rrymës antikombëtare me atë kombëtare ku fitoi e para? A nuk kemi ne të drejtë të themi se desidenca shqiptare lindi se rezultat i ndeshjes së rrymës progresive me atë feudale (Enver Hoxha është përfaqësuesi më tipik i feudalizmit shqiptar; historianët duhet t’i shohim më me vëmëndeje deklaratat e bëra mbi feudalizmin shqiptar në kohën e Skëndërbeut pasi gjërat nuk jenë dhe krejt ashtu për Shqipërinë) ku fitoi kjo e fundit? Le të dalë njeri dhe të pretendojë të kundërtën, pasi ne atëhere do të zgjerohemi në kritikën tonë deri në lidhjen e PKSh me sllavët dhe gjëndjen pasojale të kufijve të sotëm shqiptarë, të cilat mbajtnë vulën e të vetëquajturit themelues të PKSh.

Artikulli i dytë qe me një gamë më të gjërë pjesmarësish. Atë e nënshkruan njëzet (20) profesorët e liceut shtetëror të Shkodrës nën titullin “Cordiniano në gjyq përpara botës”. E filluar me vargjet e poetit tonë kombëtar, Gjergj Fishtës:

 

Ne jemi t’bijt e një fisi të përmëndun,

n’dorë, qi i ndriti si rrfeja çeliku,

qi e qestisë veç t’u dridhun anmiku,

qi t’tanë bota kah besa e nderon.

(këto vargje janë bërë promotori i ndryshimit të gjenezës së popullit shqiptar mbi një bazë të re filozofike).

 

artikulli përfundon me emrat e të nënshktuarve. Nuk i dhamë rëndësi përmbajtjes së artikullit, por pikërisht këtyre emrave, diferencimi i të cilëve tregoi përse lindi desidenca shqiptare.

Duke menduar se lexuesi nuk do të mërzitet, po japim emrat e këtyre profesorëve (ky nuk është titull profesioni, por titull kombëtar) që muarën mbi vete mbrojtjen e populli tonë nën hundën e fashizmit pushtues. Ata janë:

 

Ismail Anamali                                           Kasem Bajrami

Zef Kurti                                                      Pashko Geci

Taib Shkodra                                                         Prenk Kaçinari

Kolë Margjini                                                          Mark Ndoja

Fadil Repishti                                             Kolë Prela

Simon Rrota                                                           Injac Gj. Ndoja

Rexhap Neziri                                            Simon Dedej

Kel Ujka                                                       Zef Pali

Qazim Turdiu                                             Filip Ndocaj

Gjergj Canco                                                          Gaspër Pali

 

Disa prej tyre lexuesi i njeh mirë pasi kanë qënë mësonjësit tanë të nderuar në shkollat e mesme dhe të larta. Nga të njëzetët vetëm dy jetonin deri në vitin 1991, të cilët me heshtjen e tyre nuk e mbuluan dot psenë e lindjes së desidencës edhe pse vetë në shpirt kanë qënë, ose nuk kanë qënë, të tillë (Fadil Repishti, Injac Ndoja). Por tetëmbëdhjetë të tjerët nuk kanë vdekur në mënyrë “të nderuar” të gjithë njësoj. Katër prej tyre formojnë gardën e desidencës shqiptare (të katërt janë katolikë, gjë që duhet ta ketë një shkak, dhe me sa duket PKSh mori përsipër të zhdukë katolikët shqiptarë dhe jo të vendoste komunizmin e premtuar. Me sa kemi kuptuar ajo donte të barazonte historinë e krahinave shqiptare për të realizuar tendencën vepruese të saj) dhe ja sepse:

Prenk Kaçinari, akuzohet për demokrat liberal, futet në burg 5 vjet ku thuhet se vret vehten.

Mark Ndoja, komunist i orëve të para, deputet në legjislaturën e parë, sekretar i lidhjes së shkrimtarëve dhe artistëve të Shqipërisë, mbrojtës i flaktë i Fishtës dhe për këtë të fundit përjashtohet nga partia, lidhja e shkrimtarëve, hiqet si deputet dhe futet në burg. Ky i fundit e detyron të heshtë dhe vdes “pa nder” në Tiranë (në burg me personalitetin e tij është bërë një lojë e ndyrë, paraqitej si agjent i pushtetit komunist).

Kolë Prela, deputet, bashkohet me grupin e deputetëve të Riza Danit duke kërkuar që republika të mos quhet popullore, por thjeshtë republika e Shqipërisë dhe për këtë pushkatohet.

Simon Dedej, akuzohet për veprimtari antikombëtare, arrestohet, futet në burg ku dhe vdes.

Pas gjithë këtyre a nuk kemi ne të drejtë të themi se arësyeja pse lindi desidenca shqiptare është e lidhur me përcaktimet e parimeve që do të ndërtonin histroinë e ardhëshme të popullit tonë. Dhe kur shohim se si u katandis shoqëria e jonë sot arrijmë në konkluzionin se rryma desidente e asaj kohe kishte plotësisht të drejtë, prandaj jemi të detyruar të ndjekim rrugën e tyre. A nuk do të thotë kjo se ka ardhur koha që të ndryshohet opinioni për ata intelektualë dhe t’i bëhet e qartë popullit tonë e vërteta mbi luftën e madhe që ka bërë shtresa më progresive e tij për çlirimin kombëtar dhe unitetin e tij? Le të shpresojmë nga era e re e demokracisë!

 

 

Tiranë, më 16.04.1992

 

157 thoughts on “3-Përse lindi desidenca shqiptare?

  1. Pingback: cialis in walmart

  2. Pingback: canada cialis online

  3. Pingback: buy cialis online best price

  4. Pingback: Zakhar Berkut hd

  5. Pingback: 4569987

  6. Pingback: news news news

  7. Pingback: without prescriptions canada

  8. Pingback: generic daily pricing

  9. Pingback: psy

  10. Pingback: advance cash leominster

  11. Pingback: kinoteatrzarya.ru

  12. Pingback: topvideos

  13. Pingback: video

  14. Pingback: afisha-kinoteatrov.ru

  15. Pingback: Ukrainskie-serialy

  16. Pingback: site

  17. Pingback: top

  18. Pingback: cialis mexico pharmacy

  19. Pingback: viagra otc

  20. Pingback: soderzhanki-3-sezon-2021.online

  21. Pingback: cialis prescription prices

  22. Pingback: best tadalafil

  23. Pingback: pfizer viagra 100mg

  24. Pingback: sildenafil tabs 20mg

  25. Pingback: interactions for gabapentin

  26. Pingback: cialis 100mg review

  27. Pingback: levitra 20mg online

  28. Pingback: viagra pill

  29. Pingback: podolsk-region.ru

  30. Pingback: norvasc generic

  31. Pingback: atorvastatin generic

  32. Pingback: meloxicam dosage

  33. Pingback: metoprolol tartrate 50mg

  34. Pingback: losartan vs valsartan

  35. Pingback: viagra for girls

  36. Pingback: goodrx cialis

  37. Pingback: levitra cvs

  38. Pingback: cymbalta 60 mg

  39. Pingback: prednisone dosage

  40. Pingback: amitriptyline overdose

  41. Pingback: cymbalta reviews

  42. Pingback: losartan potassium hydrochlorothiazide

  43. Pingback: metformin 1000 mg

  44. Pingback: mirtazapine

  45. Pingback: bupropion cost

  46. Pingback: generic for buspar

  47. Pingback: citalopram hydrobromide

  48. Pingback: tizanidine side effects

  49. Pingback: bupropion hcl er

  50. Pingback: diclofenac dosage

  51. Pingback: clonidine withdrawal symptoms

  52. Pingback: cost of finasteride

  53. Pingback: coreg for afib

  54. Pingback: what does flagyl treat

  55. Pingback: cialis free sample

  56. Pingback: virectin vs viagra

  57. Pingback: cialis timeline

  58. Pingback: sildenafil cream

  59. Pingback: levitra for daily use

  60. Pingback: acyclovir dosage

  61. Pingback: amoxicillin for sale

  62. Pingback: donepezil 5 mg

  63. Pingback: amoxicillin online pharmacy

  64. Pingback: interactions for azithromycin

  65. Pingback: cefdinir 300 mg

  66. Pingback: cephalexin interactions

  67. Pingback: clindamycin lotion

  68. Pingback: erythromycin gel uk

  69. Pingback: azithromycin 500

  70. Pingback: cialis tablets generic

  71. Pingback: cialis tablet

  72. Pingback: viagra cheap

  73. Pingback: levitra dosage generic

  74. Pingback: viagra wiki

  75. Pingback: discount cialis 5mg

  76. Pingback: generic levitra 60 mg

  77. Pingback: walgreens viagra substitute

  78. Pingback: tadalafil 7mg

  79. Pingback: tadalafil generic usa

  80. Pingback: where to get sildenafil

  81. Pingback: viagra patent

  82. Pingback: viagra coupon

  83. Pingback: sildenafil cost india

  84. Pingback: sildenafil reviews

  85. Pingback: buy generic sildenafil

  86. Pingback: viagra generics

  87. Pingback: fda has approved hydroxychloroquine

  88. Pingback: amlodipine besylate 10 mg

  89. Pingback: 40mg cialis

  90. Pingback: buy levitra cheap

  91. Pingback: metformin 1000 mg cost

  92. Pingback: cialis overnight shipping

  93. Pingback: what does amoxicillin treat

  94. Pingback: doxycycline 100mg capsules

  95. Pingback: side effects for furosemide

  96. Pingback: xenical price

  97. Pingback: priligy cost

  98. Pingback: finasteride 1mg for sale

  99. Pingback: careprost eyelash growth

  100. Pingback: cramping on clomid

  101. Pingback: fluconazole capsules 200 mg

  102. Pingback: domperidone indication

  103. Pingback: buy plaquenil online

  104. Pingback: buy zentiva hydroxychloroquine

  105. Pingback: tamoxifen maculopathy eyewiki

  106. Pingback: prednisolone eye drops substitute

  107. Pingback: naltrexone side effects sheet

  108. Pingback: generic valtrex prices

  109. Pingback: zanaflex 2mg cap

  110. Pingback: tadalafil dosage

  111. Pingback: cialis 20 mg

  112. Pingback: ciprofloxacin vision problems

  113. Pingback: tadalafil research powder

  114. Pingback: warnings for cialis

  115. Pingback: cialis super active

  116. Pingback: acheter viagra

  117. Pingback: sildenafil dosage recommendations

  118. Pingback: buy viagra online

  119. Pingback: hydroxychloroquine coronavirus

  120. Pingback: cefepime vs ivermectil

  121. Pingback: soolantra capsule 6 mg uses

  122. Pingback: cialis 50 mg

  123. Pingback: priligya

  124. Pingback: hydrochlorothiazide 25 milligrams

  125. Pingback: ic amlodipine

  126. Pingback: atorvastatin structure

  127. Pingback: hydroxychloroquine 400 mg 5 ml

  128. Pingback: prilosec cost

  129. Pingback: prozac online

  130. Pingback: can you get high off quetiapine

  131. Pingback: difference sertraline and escitalopram

  132. Pingback: shingles nerve damage

  133. Pingback: ivermect safe in pregnancy

  134. Pingback: generic viagra online pharmacy

  135. Pingback: does hydrochlorothiazide lower heart rate

  136. Pingback: discount viagra

  137. Pingback: ic atorvastatin 10 mg

  138. Pingback: sildenafil 50mg

  139. Pingback: zoloft and hair loss

  140. Pingback: cheapest viagra online

  141. Pingback: generic for viagra

  142. Pingback: can you buy cialis

  143. Pingback: viagra cialis

  144. Pingback: cialis 20

  145. Pingback: cialis canada

  146. Pingback: viagra otc

  147. Pingback: levitra sale walmart

  148. Pingback: buy sildenafil online

  149. Pingback: duloxetine side effects hearing

  150. Pingback: 1

  151. Pingback: cialis germany

  152. Pingback: viagra alternatives

  153. Pingback: best place buy cialis line

  154. Pingback: cialis pills online

  155. Pingback: viagra without a doctor prescription

  156. Pingback: viagra shop

  157. Pingback: where can i buy sildenafil online safely

Comments are closed.